Makaleler
 |
MAKALELER
|
 |
Spor/Is yapacak yavru ile yasam Spor ya da is yapacak yavrunun egitim öncesi bakimi, barindirilmasi ve yapilacak ise ya da spora göre sekillendirilmesi çok önemlidir. Yavrular istenmeyen aliskanliklarini en çok çevre yoluyla edinirler. Çevreyi; barindirildigi yer, aile, es/dost olarak tanimlayabiliriz. Yavru büyütülürken egitime yönelik çalismalar yapilmali, ne çevreden tamamen izole tutulmali ne de kontrolsüz bir sekilde çevrenin etkisine maruz kalmalidir. Barinma, barinmanin sagliga ve egitime etkisi: Iki aylikken alinmis bir yavrunun kisin bahçede hepimizin bildigi klasik bir köpek kulübesinde yasamasi, yavru köpegin sagligi açisindan dogru degildir. Klasik köpek kulübesinde yasayan yavru köpek, sürekli olarak kulübenin içerisinde yasamayacagi için soguga, yagmura maruz kalacaktir. Iki aylik bir yavru için ortam isisinin 10-15 derece arasinda olmasi, zeminin ahsap olmasi, islak ya da beton zemine sürekli temas etmemesi, rüzgar yönünün hesaba katilarak ortam hazirlanmasi yavrunun sagligi açisindan faydali olacaktir. Hastalanan yavru, hastaligin derecesine göre verilen ilaçlar(Antibiyotik vs..) ve hastaligin süresi yavrunun fiziksel olarak gelisimine negatif etki edecektir. Hastalik süresi içerisinde yapilan uygulamalar (igne, tedavi vs..) yüzünden bazi korkulara sahip olmasi muhtemel olan yavru, yine tedavi süresine bagli olarak asilamanin yapilamamasi ve gecikmesi yüzünden sosyallesme saglanamayacagi için her açidan eksik bir yavru olacaktir. Egitime olan etkisi ise sudur; kontrolsüz bir sekilde sürekli bahçede kalan yavru diger insanlarla direkt olarak iletisim kuracak ve dogru ya da yanlis(genellikle yanlis) bir çok sey ögrenecektir.En iyi köpek, kafasi olabildigince açik olan, karisik olmayan, ögrenmeye hazir tutulandir. Köpege egitilecegi bransa göre bir ortam hazirlanir ve o dogrultuda çalismalar yapilir. Köpek için en iyi kosullar fotografta görmüs oldugunuz köpek evi ile saglanir. Yaklasik 3X2 m boyutlarinda bir köpek evi içerisine 75X75X110 cm boyutlarinda küçük bir kulübe temin edilir. Iç tarafa küçük kulübenin insaa edilmesinin sebebi köpegin vücut isisiyla köpek evinin tamamini isitamayacagi içindir. Hava sartlarini dikkate alarak kulübenin dizayni degistirilebilir. Köpeginizi gün içerisinde disari çikaramayacak iseniz bu kulübeye ek olarak bir havalandirma ekleyebilirsiniz. Bu sayede köpek tuvaletini disari yapacaktir. Köpeginizi genis bir bahçeye degil de böyle bir köpek evine koymanizdaki amaç köpegi insanlardan uzak tutmak degildir. Sahibi yokken insanlardan uzak tutmaktir! Evde yasayan biri köpegi en az 3 kere disari çikarmali, köpek disari çiktiginda egzersiz, oyun ve egitim ile ilgili çalismalar yapilmalidir. Bir yavrudan bahsedecek olursak yavrunuzun siz yokken basina neler gelecegini bilemezsiniz. Yavru köpeginiz her türlü etkiye siz onun yanindayken, sizin kontrolünüzde maruz kalmalidir, siz yokken degil. Yavru köpeginizi olusabilecek tehlikelerden uzak tutmali, olasi bir travmayi engellemelisiniz. Egitime yönelik tavsiyelere ek olarak; Eger köpek egitimini bilmiyorsaniz ve sonradan SchH ve benzeri puana dayali sporlar yapmayi düsünüyorsaniz, köpeginizi kendi basiniza egitmeniz tavsiye edilmez. Zira yanlis ögretilen komutlarin sonradan düzeltilmesi kolay olmamaktadir. Egitim sahip tarafindan olacaksa bir egitmen ya da bir klüp egitmeni nezaretinde kulüpte yapilmalidir. Evde yasayan yavrular Evde yasayan hayvanlarin yasadigi en büyük problemlerin basinda az egzersiz, iç ve dis mekan isisinin ani degisimi sonrasi ortaya çikabilecek hastaliklar, hiyerarside sahip ile köpegin ayni seviyeye çekilmesi sonrasi yasanan itaat problemleri, sonradan itaati saglamak için uygulanan düzeltmeler yüzünden drive'in baskilanmasidir. Yavru köpekle egzersiz yapmak için her gün yavru yorulana kadar gezinti yapmak yeterlidir. Yavru yoruldugunda egzersizi kesmelisiniz. Yavrunuzu gezdirirken gögüs tasmasi kullanmaniz yavrunun kas yapisina pozitif etki edecektir. 2-5 aylik yavrunun, parklarda, bahçelerde, ormanda, sizi çekmesini tesvik edebilirsiniz. Zamani gelince yavruya yaninizda sizi .çekistirmeden yürümesini ögretmek çok zor degildir. Ev içerisinde yavru her istedigini yapabilecek sekilde özgür birakilmamalidir. Örnegin köpeginiz büyüdügünde koltuga çikmasini istemiyorsaniz yavruykende çikmasina izin vermeyin. Verilen haklari sonradan geri almak düzeltme yapmadan kolay olmamaktadir! Liderin siz oldugunu köpeginize yavruyken ögretmelisiniz. Köpeginiz istediginde degil, her sey siz istediginizde yapilmalidir. Örnegin, aglayarak bir seylere sahip olmayi ögrenen yavru bunu ögrenecek ve sürekli kullanacaktir. Tuvalet egitimi: En kolay egitimdir. Fakat sahiplerin tembelligi, mevsim kis ise disarida yeterince yavru ile zaman geçirilmemesi yüzünden en fazla sikinti duyulan konudur. Köpek egitimi sartlanma üzerine kurulmustur. Sürekli eve çis kaka yapan yavru, eve yapmaya alisacagi için disariya çis kaka yapmak istemeyecektir. Gün geçtikçe kaka ve çis miktari arttikça köpek sahibi artik yavrunun tuvaletini disari yapmasi gerektigini düsünerek tuvalet egitimine baslamak ister. Fakat is isten geçmistir. Saatlerce disarida beklemek istemeyen sahip tekrar eve döner ve yavru tuvaletini tekrar eve yapar. Bu bir kisir döngüdür. Tuvalet egitimi yavrunun eve geldigi ilk günden itibaren baslamalidir. Yavru köpek eve tuvalet yapmaya sartlanmamali, disari çikartilmali ve kaka çis yapmadan eve geri dönülmemelidir. Ne siklikta disari çikarmali sorusuna verilecek cevap: Ne kadar sik çikartilirsa o kadar çabuk biter olacaktir. Yavru köpek tuvaletini disari yaptiginda hos bir ses tonuyla birlikte desteklenerek bir ödül mamasiyla ödüllendirilir. Eve yapmasi halinde hos olmayan bir ses tonuyla düzeltilir. Köpekler tuvaletlerini bulunduklari mekana yapmazlar. Kendi bölgelerinden uzaga yapmak isterler. Bu yüzden box kullanimi faydalidir. Köpek tasima box'i kullanarak tuvalet kaçirmalarini bir müddet engellemek mümkündür. Fakat yemekten hemen sonra box'a koyulan ve uzunca bir süre orada tutulan yavru bu sefer box'a tuvaletini yapabilir ve isler daha da kötüye gidebilir. Box kullanacaksaniz tuvaletini yapmamis yavrunuzu box içerisinde çok fazla tutmamalisiniz. Köpeginizin tuvaletinin geldigini; hareketlerinden, vücut dilinden anlayabilirsiniz. Tuvalet egitimine en geç cevap veren yavrular pet shoplardan alinan yavrulardir. Petshoplarda çok küçük kafeslerde tutulan yavrular bazen haftalarca kakalarini bu küçük kafeslere yaparlar. Bir müddet sonra yavrular çis ve kaka ile yasamayi normal sayarlar ve bu bir aliskanlik haline gelir. Yemegi sulu vererek dolasimi hizlandirabilir, disarida geçirilen süreyi kisaltabilirsiniz. Köpeginizi beton zeminde degil toprak zeminde dolastirabilirsiniz. Mümkünse daha önce eve yapmis oldugu idrar yada diskiyi, köpeginizin tuvaletini yapmasini istediginiz bölgeye tasiyabilirsiniz. Sevk kayisinda köpekler tuvaletini yapmak istemeyebilir. Kontrollü bir sekilde sevk kayisini çikarabilirsiniz. En çok tuvalet kaçirmalari geceleri ya da sabaha karsi olmaktadir. Bu yüzden köpegi sabitlemek ya da boxlamak faydalidir. En son ögününü sulu bir sekilde verdikten sonra son kez su içmesine izin verilen köpegin önünden su kabi kaldirilir. Disari çikartilir, tuvaleti yaptirilir ve sabaha kadar su içmesine izin verilmez. Sabah erken kalkilir, su verilir ve hemen disari çikilir. Bakim ; Yavru köpeginizin taranmaya ihtiyaci olmasada köpeginizi hergün taramaniz faydalidir. Taranan köpek sizin ona dokunmaniza izin veriyordur ya da verecektir. Dokunmak köpeginizle sizin aranizda bir iletisimin oldugunu gösterir. Köpek sizin dokunmaniza izin veriyorsa veterinere gittiginizde, bir yarismada “stand” yaptiginizda, ve onu idare ederken faydasini göreceksiniz. Bir çok köpek bahçeye birakilip unutulmaktadir ve hiçbir sekilde kontak kurulmamaktadir. Baslangiçta sahibin ilgisizligi yüzünden taranmayan köpek sonradan sahibi taramak istediginde köpegin sahibe olan agresyonu ya da izin vermemesi yüzünden gerçeklestirilememistir. Yavruyken olusturulan altyapi köpegin tüm yasami boyunca sahip olacagi bir tecrübe haline gelecektir. Sosyallesme: Sosyallesmeyi insanlar, köpekler/diger hayvanlar ve çevre olarak üçe ayirabiliriz. Insanlarla sosyallesme hep yanlis anlasilmaktadir. Yavru köpek, insanlarla sosyallessin diye kalabalik bir arkadas ya da insan toplulugu arasinda birakilmamalidir. Topluluk içerisinde bulunan insanlar korktuklari için ani tepkiler vererek yavruyu korkutabilirler ya da aksine sürekli severek ya da yemek vererek simartabilirler. Bunu düzeltmeye çalisan siz, kötü, ceza veren, arkadaslariniz ise ödüllendiren, seven olacaklarindan iliskinizde problem yasayabilirsiniz. Burada size yavru köpeginizi insanlardan izole edin demek istemiyorum. Yavrunuzu insanlarin arasina sevk kayisinda çikarabilir, onu kisitlayabilirsiniz. Insanlara, yavrunun insanlari yeni tanidigi konusunda uyarmaniz faydali olacaktir. Yavrular kesinlikle insanlardan izole birakilmamalidirlar. “Koruma yapacak köpek yavruyken insanlardan uzak tutulmalidir” görüsü tamamen yanlistir. Yavru köpek, insanlarla bir arada tutularak insanlardan korkulmamasini ögrenmelidir. Yavru 6-7 aylik oldugunda yapilan izolasyon koruma köpeginde faydalidir. Koruma ya da arkadas köpek olacak bir köpek ne olursa olsun çocuklarla sosyallestirilmis olmalidir. Çocuklara gösterilecek en ufak agresyon, dominasyon kesinlikle affedilmemelidir. Köpek sahiplerinin yasadigi en büyük problemlerden biri diger köpeklere havlama, agresyon göstermeleridir. Daha yavruyken ortadan kaldirilmasi gereken bu problem sahiplere baslangiçta “yasasin köpegim diger köpeklerden korkmuyor havliyor” düsüncesiyle mutluluk vermektedir. Yavru köpek korktugu için ya da diger köpeklerle iliski kurmayi bilmedigi içinde havlayabilir. Bunu düzeltmek için sevk kayisiyla onu uyarabilir, hayir diyebilirsiniz. Ya da havladigi köpegin dengeli bir köpek oldugundan eminseniz sevk kayisini açabilirsiniz. (Tecrübeli biriyle yapmanizi öneririm) Çevre sosyallesmesinin basinda trafik, farkli ortamlar(Orman, göl vs..)çesitli zeminler(kaygan, plastik, ahsap, vs..) ve degisik sesler gelmektedir. Sosyallesme adim adim, aceleye getirilmeden yapilmalidir. Sosyallesme kesinlikle POZITIF yöntemlerle yapilmalidir. Sosyallesmede negatif yöntemler kullanamazsiniz. Köpeginize güven vermenizi, onunla bir ekip oldugunuzu hissettirmenizi ve göstermenizi tavsiye ederim. Köpeginiz yalniz basina degil sizinle birlikte, sizin yardiminizla yeni seyleri tanimalidir. Yavruyla Oyun: Yavruyla ipli toplarla ya da yumusak isirma aparatlariyla dikkatli bir sekilde oynayabilirsiniz. Top at getir ve benzeri oyunlar oynamak hem oyun hemde egzersiz açisindan faydalidir. Birçok insan cani sikilmasin diye oyuncagi yavrunun yaninda birakmaktadir. Oyuncaga zaten sahip olan yavru sahibiyle belki oyun oynasa bile, is egitime geldiginde, oyuncak karsiliginda köpekten is istendiginde köpek istekleri yerine getirmemektedir. Ya da oyuncaktan bikar ve daha sonra ilgi göstermez. Bu yüzden yavruyla oyuncagini basbasa birakmayin. Yavruyu oyundan biktirana kadar oyun oynamayin. Oyunu, yavrunun istekli oldugu bir anda bitirin ve oyuncagi kaldirin. Oyuncagin çok degerli bir sey olduguna inanin ve yavrununda buna inanmasini saglayin. Egitim: Yavru köpeginiz 6-7 aylik olmadan önce asiri itaatten kaçinmali, kesinlikle yavruya düzeltme/ceza uygulanmamalidir. Yavrunun cesaretini kiracak, onun karakterini ezecek, onu baskilayacak davranislardan kaçininiz. Yavruya cesaret vermeniz, onun yaninda oldugunuzu hissettirmeniz önemlidir. Yavruya pozitif yöntemlerle bazi komutlari ögretebilirsiniz fakat bu çalismalarda zorlama ve baski olmamalidir. Yavru sahip iliskisi: Kural sudur: “Dogru davranis ödüllendirilir, yanlis davranis düzeltilir.Pekii Dogru davranis nedir yanlis davranis nedir? Ödüllendirme nedir düzeltme nedir? Her yavruya ya da her köpege ayni seviyede ödüllendirme ya da ayni düzeltme yapilabilir mi? Dogru davranis köpegin alacagi egitime göre degisebilir. Örnegin kurtarma köpegi olacak yavrunun insana gösterecegi agresyonu tesvik etmek yanlistir. Fakat koruma isi yapacak yavrunun agresyonunu baskilamakta yanlistir. O yüzden köpegin yapacagi isi belirleyip o dogrultuda bir plan yapip düzenli bir sekilde çalismak gerekmektedir. Her köpege farkli seviyelerde ödüllendirme ve düzeltme yapilacagindan, bransa göre sistem, yöntem belirleneceginden bu konulari burada yazmamin imkani olmamaktadir. Bu yüzden bir köpek klübüne üye olmanizi ve klüpte tecrübeli egitmenler tarafindan yönlendirilmenizi tavsiye ederim. Sporla kalin, Erdinç Sarimusaoglu sayfa başı |
| |
Merhabalar, hepimiz köpekleri çok seviyoruz fakat hepimizin köpeklerimize karsi sorumluluklari vardir bunlari unutmamamiz lazim. Bu ay bir örnek üzerinden yola çikarak neler yapabilecegimizi ve yapmamamiz gerekenleri yazdm umarim keyifle okursunuz. Bir çok insanin köpek alma sebebi kendisine arkadas olmasidir fakat bunun yanisira kendisini, bahçesini ya da isyerini korumak için köpek alanlarin sayisida hiç az degildir. Koruma bir agresyon isidir, Agresyon dogru yönlendirilmedigi taktirde kötü sonuçlar dogurur. Köpeklerin insanlari isirdigini hatta öldürdügünü neredeyse her yil düzenli olarak yazili ve görsel basinda duymaktayiz. Asagida Amerika'da yasanmis korkunç bir hikaye bulacaksiniz. Lütfen dikkatle okuyun ve köpeginize karsi sorumluluklarinizi gözden geçirin. Yanlislarinizi belirleyip düzeltmeye çalisin. Gerekiyorsa bir profesyonelden destek almanizi tavsiye ederim. Yasanmis hikaye Amerika'da geçiyor. Hikayenin kahramani bir Amerikaliyla evli olan Alman asilli Sabine Davidson. Sabine 4 adet Rottweiler sahibi. köpeklerden biri 3 yasinda ve SchH 2, diger üçü ile de koruma egitimi çalisilmis fakat Sabine çalisildigini inkar etmektedir. Sabine, düzgün bir bahçe kapisi olmamasina ve bu yüzden defalarca köpeklerinin bir sürü halinde disariya çikmalarina ragmen bu köpekleri kulubelerine tutmamakta,arka bahçesinde birakmaktadir.Bu durumdan komsulari defalarca sikayetçi oluyor ama Komsularin sikayetlerine aldirmayan Sabine, köpeklerinin defalarca komsularin çocuklarini kovalamasina ragmen konuyla ilgili bir önlem almamaktadir. Davidson bahçe kapisinin yapilmasi ve köpeklerinin kapali bir alanda tutulmasi konusunda polis tarafindan uyarilmis fakat Sabine ve kocasi buna ragmen bir önlem almamislardir. 24 Nisan 1997'de Cristopher ve küçük kardesi otobüs duraginda bekliyorlardi. Serbestçe gezen ve onlari izleyen köpekleri gören çocuklar duragin yanindaki agaca tirmanirlar. Çocukarin hareketini gören köpekler çocuklari gözle takip edip beklemeye baslarlar . Otobüs geldiginde büyük kardes Cristopher agaçtan asagi iner ve otobüse dogru kosmaya baslar. Kosan çocugu gören köpekler çocuga dogru hücum eder ve çocuk otobüse yetisemeden köpeklerin saldirisina maruz kalir. 4 köpegin saldirisi 10 dakikanin üzerinde sürer. Saldiri sonrasi ortaya çikan fotograf otopsi fotografi gibi görünmektedir.. Bu saldiriya bir otobüs dolusu çocuk ve bayan otobüs söförü taniklik etmis ama Hiç kimse bir sey yapamamisti. Cristopher ölmüstü… Polis olay yerine geldiginde kopekler polise de saldirir. Polis saldirgan köpeklerin üçünü olay yerinde öldürür. Köpeklerden biri yarali bir sekilde kaçar. Köpegi takip eden polis kaçan köpegi sahibinin evinin arkasinda vurur. Sabine ve kocasi bu olay sonrasi çocuklarin köpeklerini kizdirdiklarini ve satastiklarini söylediler. Olayin bunun üzerine yasandigini polis ifadelerinde belirtirler. Bunun yanisira köpeklerine hiç bir zaman isirma egitimi vermedikleri söylerler ama sorusturma sirasinda bir kaç SchH klübünün onlari ve köpeklerini reddettikleri ortaya çikmisti. Adalet köpek sahiplerine gereken cezayi vermisti fakat küçük çocuk vahsi bir sekilde 4 köpek tarafindan parçalanmisti. Yukaridaki örnegin neredeyse aynisini Portekiz polis teskilatinda K9 biriminde görev yapan Sandra isimli arkadasim anlatmisti. Lisbon yakinlarinda 5 tane Rottweilerin yetiskin bir kadini parçaladigini anlatmisti. Olay yine bahçenin kapisini açarak çikan köpekler tarafindan gerçeklestirilmis. …………………………………………………. Yukaridaki iki örnek birbirinin tamamen aynidir. Iki örnekte yasan davranislar birbirleriyle örtüsmektedir. Örnekleri okurken takildiginiz bazi noktalar olabilir fakat öncelikle sunlari kabul etmemiz gerekir. Yukaridaki 2 ölümlü olayin kahramanlarinin hepsinin Rottweiller olmasi Bu cinayeti sadece Rottweiller irki köpekler gerçeklestirebilir diye düsündürmesin. Bu irksal bir problem degildir. Fakat, Bazi irklar digerlerinden daha agresiftir. Bu bilinen bir gerçektir. Rottwieller sevdigim bir irktir amacim rottweiller irkini yipratmak degildir. Bu örnegi vermemin sebebi tanidigim bir çok insane, müsterilerim hatta bir arkadasim bu irki idare edememektedir. Ve yine anlayamadigim bir çok bayanin neden bu irki tercih ettikleridir. Bayanlarin bu irki tercih etmesinin sebebi sanirim Rottweiler yavrularinin yavruyken tüm irklardan daha tatli görünmesidir. Fakat köpek sahibi olmadan once dogru köpegi almak için ne kadar tatli göründügüne degil karakteristik özelliklerine bakmak gerekir çünkü bazi irklar genetic olarak agresyona daha yatkindir. Bu agresyon çevrenin ve sahibin etkisiyle control edilemeyecek ya da kontrolü çok zor hale gelebilir. Konuya dönecek olursak, olayin birden fazla sebebi vardir. Yukaridaki olaylarda birden fazla yanlisin meydana gelmesi bu kadar ciddi bir problemi ortaya çikarmistir. Köpeklerin sürü halinda yasamasi, Köpeklerin dogru kosullarda barindirilmamasi(Bahçenin çitlerinden köpeklerin çikmasi) dolayisiyla köpek sahibinin sorumsuzlugu bu olaylarin yasanmasina sebebiyet vermistir. Birden fazla köpege sahipseniz köpekler 8 haftalik olduktan sonra ayri ayri kulübelerde yasamalilardir. Tek istisna; erkek ve disinin ayni kulubeyi ya da evi paylasmasidir. Köpekler sürü formunda yasarlar. Eger bir sürü varsa daima bir sürü lider vardir. Burada sizin lider olmaniz gerekmektedir. Lider olmak köpeginizi dövmek degildir, otorite olmaktir. Bunu nasil anlayabilirsiniz; Köpeginize hayir dediginizde hala istenmeyen davranisi gösteriyorsa siz lider degilsiniz! Köpegin dominasyon problemi yoksa bile,sürü halinde yasam ona böyle bir rölü olduguna inandirir ve problem aniden gelismeye baslar. Köpek eger önceden dominant bir erkekse, dominasyon hiyerarsi sirasina gore pekisir. Bir “sürü” bölge sahibidir ve avlanmak için yasar ve harekete geçer. Fakat “bölge” sadece arka bahçe degildir. Hayvanlarin bulundugu ya da yürüdügü bütün alanlar birer “bölge” dir. Köpek evin disinda sahibiyle birlikte 4-5 blok gezdigi alanlarida kendi bölgesi olarak dikkate alir. Davidson davasindaki durum buna örnektir. Buradaki “bölge” bütün mahalledir. Çünkü köpekler sürekli bütün mahalleyi dolasmaktadir. Olaydaki iki kurbanin ve iki sürünün özellikleri neredeyse tamamen aynidir. Iki kurban da köpeklerden kaçarak “Av” pozisyonuna düsmüslerdir. Iki köpek sürüsüde ayni sekilde “Sürü etkisi” ile kaçan avi kovalamaktadir. Buna benzer bir durumla karsilasir, köpeklerin saldirisina maruz kalirsaniz kaçmamak en dogrusudur. Köpek sahipleri köpeklerinin kulubesinden ya da sabitlendikleri yerden ayrilamayacagindan, uzaklasamayacaginda, kontrolsüz bir sekilde etrafta dolasmayacagindan ve insanlari rahatsiz etmeyeceklerinden emin ol-ma-li-lar-dir. Eger kopek bir kez yerinden ayriliyorsa tehlike çanlari çaliyor demektir. Mutlaka bir seylerin degismesi lazim. Eger kopek koruma egitimi almis ise bu sahibinin sorumlulugundadir (ve egitmeninin) Köpek sahibi ve egitmen köpegin davranislarinin farkinda olmali ve buna gore önlem almalidir. Eger kopek agresif davranislar gösteriyor ise bu konuda önceden önlem alinmali ve egitim bu çerçevede sekillenmelidir. Koruma egitimi her köpege verilmemelidir. Koruma isini yapacak köpegin sinir sistemi saglam olmalidir. Bunun yanisira koruma egitimi sakaya gelmez bir egitimdir. Bu egitimi isteyen köpek sahibi, egitim bittikten sonra nasil bir köpege sahip olacaginin bilincinde olmalidir. Egitmeni egitimin detaylari hakkinda sahibi bilinçlendirmelidir. Son söz olarak su söylenmelidir ki; koruma köpegi için dogru kopek dogru egitim ve dogru sahip(handler) sarttir. Bu üçlünün bir arada olmadigi durumlar çok ciddi kazalara sebep olabilir. Erdinc Sarimusaoglusayfa başı |
| |
Çok sik sorulan sorulardan biride “Iki tane yavru alsam ve onlar birlikte büyüseler nasil olur?” sorusudur. Insanlar çalistiklari için yavruyla ilgilenemeyecekleri için, iki yavrunun gün boyunca birbiriyle oynayacaklarini ve mesgul olacaklarini düsünürler. Cevap ise - “HAYIR OLMAZ”
Burada, tüm köpeklerin çok güçlü sürü içgüdüsü oldugu anlatilmaya çalisilacaktir. Sürüde daha fazla köpegin olmasi bu güdünün daha fazla ortaya çikmasini saglar. 2 kopegin birlikte büyümesi sürü güdüsünün artmasi anlamina gelmektedir. 3 köpekte ise dahada yüksektir bu güdünün ortaya çikmasi ve pekismesi. Rütbe siralamasi sürü içerisinde büyük bir meseledir. Bunun anlami köpeklere olgunluga eristiginde (18 – 30 ay) kopek dögüslerinin ortaya çikacagidir. “Ne kadar kötü bir seneryo ortaya çikabilir ki?” diye soruyorsaniz, 3 köpek 11 yasindaki çocugu öldürdü isimli makaleyi okuyun. Köpeklerin sahibi 12 yil hapis cezasi aldi. Yükselen sürü drive'inin anlami; bir ya da daha fazla kopek Alpha kopek (sürü liderligi) olmak için çalisacaktir ve diger köpeklerle, yani aile üyeleri ve misafir köpekler arasinda bir hakimiyet, üstünlük problemi ortaya çikacaktir. Bu durum köpeklerin daha bölge korumaci ve daha agresif olmasiyla sonuçlanir. Burada söylediklerimi yanlis anlamanizi istemem, Insanlar birden fazla köpege sahipler ve benim su an 10-12 köpegim var. Fakat onlarin hepsi ayri ayri kafesleri var. köpeklerin ikisinin ya da üçünün bir arada oldugu tek zaman benim orada sürü lideri olarak onlarla birlikte bulundugum, onlarini davranislarini kontrol ettigim zamandir. Köpekler asla basibos birakilmazlar. Eger bir köpegin digerine kabalik, sertlik yapiyorsa, durumu kontrol eder ve izin vermem. 3. iki yavru köpegin birlikte büyümesinden dogacak diger ciddi problem, yavrular diger yavrulara arkadas ve oyun arkadasi gözüyle bakmazlar. Bu yavrular Köpek oldugunda insanlarla iliskileri de iyi olmaz. Bu köpekler kolayca egitilemezler, anti-sosyal olurlar ve insanlara iyi arkadaslar olarak bakmazlar. 4. “Sürü”yü ve sürü davranisini bilmeyen ya da tamamen anlamayan insanlara 2. ya da 3. köpeklerini almalarini tavsiye etmemeliyiz. Diger yandan, sürüye bir erkek yavru eklemek istiyorsaniz ve bu yavruyu digerlerinden ayirmamayi planliyorsaniz bunu yapmayin. Yeni yavru sürüde bir “çaylak” olacaktir. Sürünün üyeleri ise çaylak yavruya çaylak oldugunu sürekli hatirlatacaklardir. Belki aralari iyi olacaktir ama bir tanesi mutlaka Alpha kopek olacaktir. 3. köpegi sürüye eklediginizde kopek olgunlasincaya kadar o hep “çaylak” kalacaktir. Eger varolan köpeginizin üstüne baska bir kopek eklemek istiyorsaniz siz ikisiyle ya da üçüyle birlikte degilken mutlaka onlari ayri tutun. Sizin olmadigiz ortamda bir araya gelmesinler. Sizinle birlikteyken ise unutmayin LIDER SIZSINIZ! Eger köpeklerinizin kosacagi, onlari ayri kafeslere koyacaginiz bahçeli bir eviniz yoksa, köpekler sehirde bir apartmanda yasiyorsa onlari ayirmak için kopek box'i kullanmalisiniz. Siz yokken ikisinden birini box'a koymaniz yeterlidir. Ya da biri digerinden yasliysa yasli olan disarida kalsin yavruyu box'a koyun. Bu iki köpegin bir araya gelmeyecegi anlamina gelmez. Bir araya gelip oynayabilirler ama sadece sizin gözetiminiz altinda. Eger yasli kopek yavruyu ezmeye çalisiyorsa müdahele etmelisiniz yavruyu ezdirmemelisiniz. Eger yavru kopek 5-6 alik oldugu halde diger köpeklere karnini açiyor ve küçülüyorsa bu durumu durdurmaniz gerekir. Ed Frawley Çeviren: Erdinc Sarimusaoglu sayfa başı |
| |
Henüz köpek sporunun gelismemis oldugu ülkemizde köpek sahibinin köpegiyle en çok yaptigi aktivite olan köpek parklarinda dolasmanin bazi zararlarini, ortaya çikabilecek problemleri yaziya dökmek istedim. Insanlarköpek parklarina giderek köpekleri için bir sey yaptiklarini düsünselerde bu büyük ölçüde yanlistir. Köpek parklarina kendileri için giderler köpek sahipleri. Parklar köpekler için faydalidir ama köpek parklari degil. Köpek parklari köpeklerin çok bulundugu ama tasmada tutuldugu alanlarda, sirayla, planli bir sekilde egitimlerin yapildigi bir yer degildir. Bir çok insanin kafasinda “Köpegim köpek parklarinda bulunursa sosyallesme süreci çok daha kolay olacaktir” düsüncesi vardir. Sosyallesme köpeginizin onlarca köpegin arasinda bulunmasi, diger insanlarin kucaginda gezmesi, diger insanlari taciz etmesi ve onlar tarafinda beslenmesi degildir. Ben buna kaos diyorum. Liderin belirlenmedigi, otoritenin kendini gösteremedigi sürüler problemlerle yasarlar. Bunu Istanbul trafigine benzetebiliriz. Hepimizin bildigi gibi herkes kendi kuralina gore trafikte yol almaktadir. Herkesin kurali farkli oldugu ve devlet otoritesini gösteremedigi için trafikte hergün problemler yasanmaktadir. Insanlarin çogu köpekleriyle birlikte, kendileri gibi kopek sahibi olan insarinda bulundugu parklara gitmek isterler, ülkemizde bu anlasilabilir bir seydir çünkü köpekle neler yapilacagini bilmemektedir köpek sahiplerinin çogu. Sadece köpek sahiplerini suçlamak istemiyorum zira köpek sahiplerine neler yapilacagini biz egitmenler tavsiye etmeliyiz. Bazilari köpeklerini sosyallestirmek isterler, bazilari “piyasa” yapmak. Köpek parklarinda meydana gelen kopek kavgalarinin bir kaydi tutulmadigi için burada rakam vermek dogru olmaz ama bazi tavsiyeler vermenin hiç bir sakincasi yoktur. Köpegiyle dolasmak, diger köpek sahipleriyle tanismak, köpekler hakkinda konusmak tabiiki çok normal ve hepimizin yaptigi seylerdir. Bu olmalidir. Fakat köpeklerimizi hiç bir zaman gözetimsiz birden fazla köpekle bir araya getirmemeliyiz. Bu hem köpeginizde hemde sizde bir travmaya ya da endiseye yol açabilir. Insanlar kopek parklarina iyi niyetle giderler ama bu kötü bir fikirdir. (Özellikle kopek için) Eger gidiliyorsada kesinlikle kopek serbest birakilmamalidir. Köpek tasmada tutulmalidir. Köpegimizi tasmada tutmamizin bir çok sebebi vardir. Konu basligi köpek parklari oldugu için sadece köpeginizin diger köpeklerle yasayacagi problemleri düsünmeyin. Köpeginiz çevrede bulunan insanlarada zarar verebilir. Bu zarar sadece isirmak degil onlari rahatsiz etmek seklindede olabilir. Normal insanlar, (egitmen olmayan) köpeklerinin sürü güdüsüne sahip olduklarini bilmezler. Bu içgüdü kopek parkinda diger öpeklerle bir araya geldiginde daha fazla kendini gösterir. Bu tür yerlerde karsilasilan en büyük problem, parka daha once gelmis köpekler, parka yeni gelen her köpege davetsiz misafir ya da hakki olmayan bir bölgeye giren biri gibi davranirlar. Çünkü “Bölge” daha once gelenlerindir. Ve bölgesel agresyon ortaya çikar. O gün için yeni gelen köpek bu bölgeye daha once gelmis olsada bölge baskalarina geçmis ve yeni sürü olusmustur. Yeni gelen köpek dominant degil ise problem çikmayabilir. Fakat dominant bir köpegin geldigini düsünecek olursak muthemelen bir kavga baslayacaktir. Bir grup köpegin birlikte oynamalarina, zaman geçirmelerine izin verilmisse, Grup içerisinde Rütbe siralamasi olarak vardir ya da içgüdüsel ortaya çikacaktir. Bunun çikmasi kesindir. Çikmamasi gibi bir sey düsünülemez. Hiyerarsisiz bir düzen olamaz. Hiyerarsiyi kim belirler? Lider! Lider kim? Bilmiyoruz! Ögrenebilir miyiz? Evet! Ama bu pahali bir tecrübe olabilir. Birden fazla köpegin sürü lideri olmak istedigi bir durumda ise problem çikacaktir. Problemin büyüklügü karsilasan durumla, karakterlerinin kombinasyonuyla orantilidir. Eger bazi köpekler sahip oldugu liderlik özelliklerini baslangiçta kullanmazlarsa, diger köpekler siralamayi kendilerine gore belirleyecektir. Bu durum dah asonra tekrar siranin belirlenmesi için yapilacak kavgalarin ortaya çikmasi için iyi bir sebeptir. Bir çok kez kopek sahibi köpegini sözlü olarak uyarir ve kontrol eder, geri çeker. Fakat, çogunlukla sözlü uyari yapilmadan once kavga baslamis olur. Ve köpekler hizli atak yapmanin “basariyi” getirecegini ögrenir, Yani iyi dögüsmeyi ögrenir. Köpekler bir sekilde anlasabilir, Bazen çok küçük hirlasmalarlar, Bazen büyük kavgalarla sürü düzeni gerçeklesebilir. Fakat burada bazilari hem fiziksel hemde zihinsel olarak yara alabilirler, zarar görebilirler. Bu arada köpek sahibide hep diken üstündedir! Parktaki her köpegin terbiyeli ve iyi egitilmis oldugunu düsünmeyin. Iyi egitilmis ya da iyi terbiye edilmis köpekler haftasonlarini spor klüplerinde geçirirler ve zaten onlarca köpegin oldugu parklarda dolastirilmazlar. Parktakinden farkli olsada köpek klüplerindede muhabbet, yeni insanlar vardir. Bunun yanisira gerçek bilgilere köpek klüplerinde rastlayabilirsiniz. Birbiriyle oynayan bir grup kopek görmeniz sizin köpeginizlede oynayacaklari anlamina gelmez. Birbiriyle oyun oynayan köpekler arasinda hiyerarsi siralamasi daha once kurulmus olabilir, Belki oyunu kendi kurallarina göre oynuyorlardir, Köpeginiz ve siz oyunun kurallarini bilmiyor olabilirsiniz ve kolayca basinizi belaya sokabilirsiniz. Bir sürüyü ayirmak emin olun iki köpegi ayirmaktan çok ama çok zordur. Bu kavgalar çok uzun sürebilir. Çok büyük problemler ortaya çikabilir. Kavgayi ayirmayi da kolay bir sey sanmayin. Köpekler kendi köpeklerinin degilse araya girmemenizi tavsiye ederim. Çok büyük yara alabilirsiniz. Insanlar parklarda ya da yürüyüslerde, yavrularinin diger köpeklerden ürkmelerinden ve çekinmelerinden dolayi hayal kirikligina ugrarlar. Ama sunu anlamazlar sahip olduklari köpek diger köpekleri “sürü lideri” olarak görüyordur. Vahsi yasamda; Sürü lideri sürüsünü korur! Genç köpeginizde içgüdüsel olarak sizin kendisini koruyacaginizi düsünür. Bu olmadiginda ise size karsi güvenini kaybedebilir. Bu durumda; Karsidan gelen köpege bakin, anlamaya tanimaya çalisin. Gelisigüzel bir araya getirmeyin. Eger karsidan gelen köpegin sizin köpeginize zarar vermeyecegini düsünüyorsaniz bir araya getirin. Özellikle yavru köpek için; 3-5 kere diger köpekler tarafindan ezilen köpek artik köpeklerden korkabilir. Eger bu tehdit köpeginiz olgunluga erismeden once yasanirsa, genç kopek yabanci köpeklere ve tuhaf durumlara karsi çekince gösterebilir. Eger köpeginizin en iyi arkadasi ve sürü lideri olan siz onu korumaz ise kim o'nu koruyacak? Köpeginizi korumak O'nu kucaginiza almak demek degildir. Olabilecek problemleri önceden öngörüp önlem almaktir. Olusabilecek porblemleri önceden görmenin çok büyük faydasi vardir köpek egitiminde. Köpegin yapacagi ise uygun çevreyi tercih etmek ya da çevreyi olusturmak en dogru yoldur. Eger insanlar herseyi dogru yaparsa, yavru köpekleri kendine güvenleri tam olarak büyürler. Güçlü, kendine güveni tam olabilecek bir gen'e sahip bir yavru eger yanlis bir kisinin elindeyse berbat bir hale gelebilir. Saglikli köpekler köpek parklarinda büyütülmezler. Sadece “Ev, tuvalet için bir kaç yüz metre gezdirmek ve köpek parklari” üçgeninde yetisen köpek, sahipleri ve çevre için büyük sikinti verecektir. Sporla kalin, Derleyen: Erdinc Sarimusaoglu
|
| |
Bir çok insan büyük irk köpeklerin dominant oldugunu düsünür ve bunu da göze alarak köpek alirlar. Bu tamamen yanlistir. Belki küçük köpek size çok fazla zarar veremez ama çocugunuzu hastanelik edebilir. Dominasyon her zaman olmamakla! birlikte kontrol edilebilir. En büyük hatalardan biride yeni köpek sahiplerinin hatta eskilerinin de gözardi ettikleri ya da bilmedikleri; köpeklerin sürü hayvani olduklaridir. Bazen bilmelerine ragmen bunun ne kadar önemli oldugunu idrak edemezler ve köpekle aile arasinda problemler çikmaya baslar. Dominasyonun anlamini ögrenmek için yapilacak ilk sey Kurtlarin sürü davranisiyla ilgili bilgiler edinmektir. Sürü davranisiyla ilgili arastirmalar yapmaktir. Kurt sürüsü daima bir çift dominant lidere sahiptir. Ve liderler pozisyonlarini korumak için sürü üyeleriyle her gün kavga etmezler. Liderin vücut dili, durusu ve genel tavri dominant (lider) Pozisyonunu korumaktadir. Hiyerarsi Rütbe, sürü içerisinde muazzam önemli bir seydir. Alt rütbeli sürü üyesi sürü liderine yemek için meydan okuyamaz, agresyon gösteremez. Sürü lideri ilk önce yer. Köpeginiz mamasini yerken yanina gitiginizde, siz yataga gittiginizde yatakta yatan köpeginizi kaldirmaya kalktiginizda, Oyuncagi almaya kalktiginizda size homurdaniyorsa liderligi köpeginize kaptirmissiniz ya da hiçbir zaman lider olamadiniz demektir. Köpek esinize ve çocugunuza da ayni sekilde davraniyorsa sizin ailenizin lideri bir köpek olmustur. Dominasyon basladiginda: Bir köpegin sekiz aydan önce agresyonla iliskili dominasyon göstermesi çok nadir gözükür. Aslinda bir çok ciddi dominasyon problemi köpek olgunlastiktan (18-30ay )sonra görülür. Yavruyken köpek sizi lider olarak görebilir ama yavru büyürken egitim verilmezse ya da kötü egitim verilirse ve köpek rütbe kazanma davranisi sergiliyorsa köpeginiz sürü lideri olma yolunda ilerliyordur. Bu güdü sürünün diger üyelerini agresyonla tehdit edebilecegi anlamina gelir. Köpek tehdit olarak gördügü ya da sürüdeki düsük rütbeli üyeleri, hirlayarak, dis göstererek ve hatta isirarak tehdit edebilir. Insanlar bazen prey drive'i dominasyon olarak görürler. Bunlar birbirleriyle tamamen alakasiz seylerdir. Yavru elinizi çignediginde ya da pantolonunuzun paçasini çekistirdiginde ( hatta çekistirirken hirladiginda) Bu prey drive'dir. Yavrular kardesleriyle agizlarini kullanarak oynarlar. Yavru yeni ailesine gittiginde bu sürü içerisinde nasil oynayacagini düsünür. Yavruya nasil oynayacaklarini sürü lideri yani köpek sahibi ögretmelidir. Itaat Egitimi; Dominasyonu Kontrol Altina Almak Için Atilacak Ilk Adimdir. Söyle düsünün: Kurt sürüsünün ALPHA üyesi asla kendinden düsük rütbeli kurtlardan emir almaz. Emri uygulamaz. Zayif Itaat egitimi dominasyon problemine öncülük edebilir. Dogru Itaat Egitimi üç bölümden olusur * Ögrenme safhasi * Düzeltme safhasi * Dikkat dagitici safhasi
Köpege bilmedigi bir komut sonrasi düzeltme uygulamak haksizlik olur.
Amerika ve Avrupa'da çok populer olan Pozitif Training, ülkemizde yeni yeni duyulmaya baslamistir. Pozitif egiticiler bu egitimin ÖGRENME Safhasinda gayet basarili oluyorlar ama DÜZELTME ve DIKKAT DAGITICI safhalarinda CLICKER ya da Head Halters (Halties) DOMINANT özellikle köpeklerde bir ise yaramiyor. Itaat egitimi çok önemlidir. Bir köpek çagrildiginda gelmez ise ölümle bile sonuçlanabilecek kazalar ortaya çikabilir. Yavru köpeklere 6-8 aylik olana kadar ciddi anlamda Düzeltme yapilmamalidir. ALFA kurt emir verdiginde sürü üyeleri dinler ve itaat eder ya da fazla yasamazlar. Köpekler sürü içerisinde daha alt seviyedeki ya da esit seviyede üyeleri dinlemezler takip etmezler. Dominant köpeklerin gösterdigi ortak davranislar, *Yatakta sahibiyle yatmak * Kendisini zorla sevdirmek istedigi için sizi dürtmesi * Oyuncaginin ya da yemeginin yanina yaklasildiginda hirlamasi * Kapidan sürekli ilk önce çikmasi * Merdivenden ilk önce onun inmesi * Diger köpeklere karsi asiri agresif olmasi * Yat komutuna itaat etmemesi ya da çok isteksizce yatmasi * Ailenin bazi üyelerine agresyon göstermesi ama hepsine göstermemesi Dominasyonu kontrol etmek evde baslar. Köpegin, yattigi, yedigi ve oynadigi heryer ve her sey kontrol altina alinmalidir. Dominant köpegin yatak odasinda yatmasina asla izin verilmemelidir. En iyi yerde sürü lideri yatar yani siz. Köpeginizi oda içinde Köpek Box'i içine ya da baska bir odaya koyabilirsiniz. Eger köpegimin beni sürü lideri olarak gördügünden %100 eminsem köpegim benim yattigim odada yatabilir fakat asla benim yattigim yatakta yatamaz. TÜM OYUNCAKLAR SIZINDIR. Oyunun siz baslatin siz bitirin. Oyun bitince oyuncaklari mutlaka kaldirin bir dolaba koyun. Ortalama pet sahipleri ya da almis oldugu yavruyu pet olarak kullanacak insanlar yavru köpekleriyle halat çekistirme oyunu oynamamalidirlar. Bu oyun köpekte ilerde dominasyon problemi yaratabilir. Köpek sahibi köpegin çekistirme ya da baska bir oyun, oyuncagi kazanmasina izin verdiginde köpegine güç vermis olur, köpegin kendine olan güveni artar. Bu sürekli olarak yasanirsa, özellikle dominant köpekte problemler yaratacaktir. Köpek sahibi her zaman kazanan olmalidir. Eger yavru köpek köpek sahibinin oyuncagi almasindan ya da kazanmasinda rahatsiz oluyorsa ve bundan dolayi da hirliyorsa köpegin ensesinden tutun ve onu azarlayarak silkeleyin. Unutmayin patron sizsiniz!! Derleyen: Erdinc Sarimusaoglu sayfa başı |
| |
SCHH Itaata) Iz takibi b) Itaat c) Koruma Genel Kurallar: Bu sinava katilmak için köpegin 18 aylik olmasi gerekmektedir. Idareci köpegiyle sahaya çiktiginda hakeme kendisi ve köpegi hakkinda bilgi vermelidir. Idareci tüm sinav boyunca sevk kayisini yaninda bulundurmalidir. Köpek genis baklali metal tasma ile sahaya çikarilmalidir. Tasma köpegin boynunu sikmayacak, bogmayacak bir sekilde olmalidir. Fiziksel olarak engelli olan ve köpegi sol tarafta tasiyan insanlar köpeklerini sag tarafta “takip” ettirebilirler. Irkina ya da boyutuna bakilmaksizin her köpek sinava katilabilir. Kanamasi olan disiler sinava hakeme bilgi vererek katilabilirler. Kanamali disiler en son sahaya çikarlar. Hamile köpekler sinava katilamazlar. SchH Itaat fazi: Egzersiz 1: Sevk kayissiz takip 20 puan Egzersiz 2: Hareket halinde Otur: 10 puan Egzersiz 3: Hareket halinde Yat(Geri çagirmali) 10 puan Egzersiz 4: Aport düz yüzey 10 puan Egzersiz 5: Aport 1m engel 15 puan Egzersiz 6: Aport Tirmanma duvari 15 puan Egzersiz 7: Ileri gönderme+yat 10 puan Egzersiz 8: Dikkat dagiticili ortamda yat: 10 puan Toplam: 100 puan
Komut, baslarken ve sadece adimlarin degisiminde söylenebilir. Sahaya iki köpek ve iki köpek sahibi çikarhakemin yanina giderler kendilerini tanitirlar. Köpeklerden biri uzun yat için belirlenen yere gider digeri itaate baslamak üzere pozisyonunu alir. Hakemin onayiyla komutu verir ve köpegiyle sevk kayissiz taip baslar. Köpek idarecinin solunda, diz hizasinda ne geride ne önde olmak üzere sahibi istekli bir sekilde takip eder. 50 adim boyunca normal adimlarla giderler. 50 adim sonra idareci geriye dönüs yapar ve 10 adim daha ayni hizda yürür ve kosmaya baslar. 10 adim sonra çok yavas adimlarla bir 10 adim daha takip yapar. Daha sonra tekrar normal adimda 20 metre daha takibe devam eder ve saga döner 10-15 adim ilerler tekrar saga döner ve 15 adim daha devam eder. Dönüs yapar ve 7-8 adim sonra komut vermeden durur köpegi yaninda oturur. Idareci köpegine “takip” komutu verir ve daha önceden sahaya girmis olan 4 kisinin etrafinda 8 çizer ve ortalarinda durur. Köpegi yine komutsuz yaninda oturmalidir. Idareci gruba tesekkür eder ve grup sahadan çikar.
Idareci köpegine takip komutu verir ve egzersize baslar. 10 adim sonra idareci durmadan köpegine “otur” komutu verir 30 adim köpeksiz yürür ve geri döner durur. Hakemin onayiyla köpeginin yanina gider.
Idareci köpegine takip komutu verir ve egzersize baslar. 10 adim sonra idareci durmadan köpegine “Yat” komutu verir 30 adim köpeksiz yürür ve döner. Hakemin onayiyla köpegine “Gel” komutu verir. Köpek istekli ve hizli bir sekilde köpek sahibinin önüne gelir ve oturur. Idareci köpegine takip komutu verir ve köpek sahibin solun ageçer ve pozisyonunu alir.
Idareci 650 gram agirligindaki Dumblle' 10 adim kadar mesafeye atar. Köpegine komut verir. Komutu alan köpek atilan esyayi idarecinin önüne getirir ve tutar. Idareci birak komutu vererek atilan esyayi köpegin agzindan alir ve takip komutu verir. Köpek sahibinin yanina geçer.
Idareci 650 gram agirligindaki Dumblle' 10 adim kadar mesafeye 1m engelin üzerinde atar. (Idareci ile engelin arasindaki mesafe 5 metre kadar olmalidir.)Köpegine komut verir. Komutu alan köpek engelin üzerinden atlar ve atilan esyayi getirirken tekrar engelin üzerinden atlayarak idarecinin önüne getirir ve tutar. Idareci birak komutu vererek atilan esyayi köpegin agzindan alir ve takip komutu verir. Köpek sahibinin yanina geçer.
Idareci 650 gram agirligindaki Dumblle' 10 adim kadar mesafeye 180cm tirmanma duvarinin üzerinde atar. (Idareci ile engelin arasindaki mesafe 5 metre kadar olmalidir.)Köpegine komut verir. Komutu alan köpek duvara tirmanarak üzerinden atlar ve atilan esyayi getirirken tekrar duvara tirmanir ve atlayarak idarecinin önüne getirir ve tutar. Idareci birak komutu vererek atilan esyayi köpegin agzindan alir ve takip komutu verir. Köpek sahibinin yanina geçer.
Baslangiç noktasinda köpek sahibi köpegine takip komutu verir ve 10-15 adim yürür ve köpegine “Ileri” komutu verir. Komutla köpek en az 30 adim ileriye dogru düz bir sekilde kosmalidir. 30 adim sonra idareci köpegine yat komutu verir. Köpek aniden yat komutuna uynali ve yatmalidir. Hakemin onayiyla idareci köpeginin yanina gider ve otur komutu verir.
Idareci köpegini alir yat için belirlenen yere gider ve köpegine yat komutu verir ve köpeginden 30 adim uzaklasir. Diger yarismaci yukarida bulunan tüm komutlari yapana kadar köpek yat komutunu bozmadan beklemelidir. SchH Sinavi üretime yön vermek için yapilan bir test olmasinin yanisira bu sporu seven insanlar için sportmence bir rekabet içeren bir aktivitedir. Hepinizi köpeninizle birlikte sahalarda görmek üzere. Erdinç Sarimusaoglu sayfa başı |
| |
Köpek sovu, Yarisma adabi, Standartlar, Kurallar Ülkemizde köpek sovu dendiginde bir çok insanin aklina güzellik yarismasi gelmektedir. Köpek sovlari köpek sahipleri için eglenceli aktiviteler olsa da, bu aktivitenin asil adi ya da amaci “Breed Show, Zuchtschau” yani üretim sergisi'dir. Bu sergiler deneyimli hakemler tarafindan degerlendirilir. Degerlendirme ise her irkin belirlenmis standartlarina göre yapilir. Köpek sergileri, yarismacilar için eglence verici, yarisma duygusunu tatmin edici ve sosyal bir faaliyet olmasinin yanisira Seleksiyona yani üretime yön vermek için yapilirlar. Irkin en iyi örnekleri yarisma alaninda deneyimli hakemler tarafindan sergilenirler ve sonuçlar açiklanir. Her köpegin tek tek degerlendirmesi yapilir. Degerlendirmede bir köpegin iyi taraflari ve eksik taraflari belirtilir ve bir rapor halinde katilimciya sunulur. Her yarismanin kurallari oldugu gibi köpek sergilerininde kurallari vardir. Fakat ben yarisma kurallarindan önce yarisma adabindan bahsetmek istiyorum. Soruldugunda herkes köpegini sevdigini iddia etmektedir. Fakat kimse köpegin fikrini sormamistir. Köpeklerin fikri sorulsa eminim köpeklerin %90 i “sahibim beni sevmiyor çünkü..” diyecektir. Çünkü kelimesinin ardindan bir çok sey söylemek mümkün. Mesela ben hala baska bir köpege havlayan köpegin sahibinin köpegi ni susturamadigi, otur komutunu bile ögretmedigi halde köpegini yarismaya neden getirdigini anlayabilmis degilim. Nedir köpek sahibi olmak sadece beslemek mi? Aylardir ya da hiç taranmamis köpegini yarisma alanina getirmek mi? Yasami boyunca zincirle agaca baglanmis köpeginin zincirini yarisma sabahi çözüp yarisma alanina gelmek midir köpek sahibi olmak? Bence degildir. Yukarida saydiklarimdan daha hafif gibi görünsede, aktivite yapilan alanda gün boyunca köpeginin kalacagi ortami hazirlamamak, içecegi suyu, kabini bulundurmamak. Yarisma sabahi köpegine yemek vermek ve dolayisiyla yarisma alaninin da heyecaniyla köpegin sahaya diskilamasida normal karsilanmaz. Köpekler heyecan dolayisiyla diskilayabilirler fakat köpek sahibi bunun için gereken önlemleri almali, köpeginin diskisini derhal ortadan kaldirmalidir. Su temini ve diski temizligi köpek sahibi tarafindan yapilmalidir. Bu Hem köpegin sagligi için(Ayni kaptan birden fazla köpegin su içmesi köpegin sagligi açisindan risk tasimaktadir.) Hemde köpek sahibine “köpek sahibi olma” hissini yasattigi için önemlidir. FCI kurallarina göre düzenlenmis yarismalarda bir çok irk ayni yarisma alaninda sergilenmektedir. Yarismada idare edilemeyen köpekler diger köpeklere saldirmalari durumunda diger köpeklerin travma yasamalarina sebebiyet verirler. Bu köpegin suçu degildir çünkü sahibi ona hiçbir sey ögretmemistir. Yarismalar agresyon yarismalari degildir köpek dövüsü yarismalari hiç degildir. Burada kapidan önce siz çikin asansöre önce siz binin klisesi yapmayacagim. Bir köpek sahibi köpegini nasil idare edecegini bilmeli, Yarisma adabini, terbiyesini bilmelidir. Ben bilmiyorum bahane degildir. Ögrenmek zor degildir isteyen ögrenebilir. Köpek sahipleri, köpegini konforlu bir sekilde yarisma alaninda tutmayi ve diger köpeklere karsi havlamasini kesebildigi zaman köpek yarismaya nasil hazirlanir sorusunun cevabini aramalidirlar. Ama önce mutlaka köpegine hakim olmadir köpek sahibi. Köpekler yarismaya nasil hazirlanir? Köpek sahibi ilk olarak irkinin standartlarini ögrenmekle ise baslar. Omuz yüksekligi, sirt, ön arka ayak açilari vs.. Agzinda kaç tane dis oldugunu, testisin iki tane oldugunu ögrenmekle ise baslar. Herkes köpekte iki tane testis oldugunu bilir ama egilip bir zahmet bakan kaç kisi vardir merak ediyorum. Çene yapisi bozuk, birden fazla disi eksik ya da tek testisli köpegi yarisma alanina getirip diskalifiye olmak üretici ya da köpek sahibinin çok ama çok büyük eksigidir. Bu eksik köpegin eksigi degildir!! Köpegin dislerine bakmak ve saymak için hakem ya da disçi olmaya gerek yoktur. Sahip oldugu köpegin dislerinin semasini temin eden köpek sahibi köpeginin dislerini semaya bakarak karsilastirabilir. Sadece saymak yetmez. Kesici dis, kanin, premolar ve molar nedir ögrenilmedir. Ayni köpek her zaman birinci olamaz. Her hakem farkli bir bakis açisina sahiptir. Bazi hakemler köpegin karakterini, bazilari anatomisini, bazilari pigmentini bazilari bu kritelerin birden fazlasini öncelikli tutmaktadir. Bu yüzden birbirine yakin köpekler, Ciddi bir eksigi bulunmayan köpekler zaman zaman yer degistirebilirler, Farkli yarismalarda brinciligi degistirerek paylasabilirler. Bunun yanisira hakemler bazi popular olmayan ama saglikli kan hatlarinin önünü açmak için bazi köpekleri ön plana çikarabilirler. Güzel olan faydasiz ise, ise yaramiyorsa, hatta seleksiyona zarar veriyorsa geri planda birakilabilir. Seleksiyon çok ciddi bir istir. Sürekli ayni kan üzerinde çalismalar yapilmasi irka çok büyük zarar vermektedir. Konuya dönecek olursak, Yarisma sonuçlari açiklandiginda hakeme itiraz, kavga dövüs fayda getirmez. Sportmence sahaya girip sportmence sahadan çikmak gerekir. Herkesin köpegi kendine güzeldir. Bu yanlis degildir böylede olmalidir. Fakat Söyle düsünün birbirinden güzel 3 köpek sahaya girdi, Hiçbirinin eksigi yok hepsi irkinin özelliklerini tamamiyle yansitiyor ya da üçününde birer tane eksigi var ya da üçüde ayni eksiklere sahip. Sizce hakem ne yapmali?? Ben söyleyeyim; Hakem köpegi ile en çok çalistiran, yarismaya daha fazla hazirlanan yani en çok ilgilenen yarismaciya birinciligi verir. Birde çok güzel olmasina ragmen, çalismadigi için ringde kendini gösteremeyen ya da idarecisi tarafindan sergilenemeyen köpekler geride kalirlar. Aksesuvarlar; Yarismalarda ön planda köpek olmali, kullanilan aksesuvarlar köpegi gölgelememeli, Incik boncuk, kalin deri tasma kullanilmamalidir. Köpegin sahada ihtiyaci olan iki aksesuvar vardir sevk kayisi ve tasmadir. Tasma Baklali metal(Dikenli olmayan) bogma tasma olmalidir fakat Sevk kayisi köpegi bogmayacak sekilde(ölü halka) seklinde takilmalidir. Sevk kayisi ise kahverengi ya da siyah renkte deri malzemeden üretilmis olmalidir. Dev irk sahipleri, özellikle köpegini güçlükle idare eden kisiler saglam sevk kayisi ve tasma kullanmaya dikkat etmelidirler. Bahsettigim sevk kayisini yeterli bulmayan köpek sahipleri saglam bir perlon alarak sevk kayisina dönüstürebilirler. Hakemler üzerinde aksesuar bulunan köpeklerin sahiplerinden aksesuvarlari çikarmalarini isteyebilirler. Çikarmamalari halinde diskalifiye edebilirler. Bu kurallarda vardir. Kondüsyon: Yarismadan aylar önce hazirliklar baslamalidir. Köpek sismansa zayiflatilmali, zayif ise ideal kilosuna kavusturulmalidir. Köpegin kürkü iyi durumda olmalidir. Degil ise yaklasik bir ay önceden baslanarak “Biotin, ya da brewer yeast” ya da muadili tabletlerle köpegin kürkünü gelistirecek ürünler kullanilabilir. Benim tavsiyem direkt Biotin'dir Köpegin kas yapisi kuvvetli olmali sahada kendini daha sik ifade edebilmelidir. Bisikletle kosturmak, ya da gögüs tasmasi ile yokus çikmak ve inmek çok faydalidir. Bunlarin hepsi planli bir sekilde yapilmalidir. Sergi: Saha içerisinde köpegi sergilemek beceri ister. Köpek istenen sekilde sahada sergilenmelidir. Köpek istenen sov pozunu sahada endisesiz bir sekilde vermelidir. Bir çok kisi sahada köpek sergilenirken hakemin sadece anatomiye baktigini düsünür fakat hakem köpegin sahadaki durusundan, kosusundan ve davranislarindan karakterinide degerlendirir. Hakem köpegin dislerine ve testislerine bakabilmelidir. Hakeme hirlayan, dislerini ve testislerini göstermeyen köpekler diskalifiye edilirler. Çok güzel köpekler kendilerini iyi sergilemedikleri, diserini ya da testislerini göstermedikleri için diskalifiye edilmektedir. Dis ve testislere bakmak çok zor olmamasina ragmen daha önce çalisilmadigi için birinci olabilecek bir çok köpek diskalifiye edilmektedir. Herkes en iyisine sahip olmak ister ama kimse sunu düsünmez “Acaba ben iyimiyim?” Sporla kalin, Erdinç Sarimusaoglu KIF Egitim Sorumlusu sayfa başı |
| |
Petshoplar; yavru köpekleri sosyallesme döneminde 80cm2'lik camekanlarin ardinda sergilerken, müsteride köpege karsi bir acima hissi uyandirip, ellerindeki yavruyu bir an önce paraya çevirmeyi amaçlarlar. Uzun vadede size yardimci olmak gibi bir kaygilari yoktur.(size ilerde satacaklari pahali mama ve aksesuarlar disinda) Temin ettikleri yavrular genelde yavrunun gelecegini, fiziksel ve ruhsal sagligini umursamayan, yavrulari para olarak gören çiftliklerden gelirler. Birçok petshop sergiledikleri köpek için, üreticilerin köpegi verirken biçtigi degerin çok daha fazlasini hiçbir garanti vermeksizin talep ederler. Arkabahçe üreticileri; karli bulduklari köpek üretme isini, kisitli imkanlariyla, arka bahçelerinde , bodrumlarinda veya bos bir arazide, sadece kolay yoldan para kazanma amaciyla, damizlik anne ve babada hiçbir ön saglik kosulu aramaksizin, islerini tamamen sansa birakmis, aliciyi dogacak sorunlara karsi korumak adina hiçbir sorumluluk altina girmeyen üreticilere verilen genel isimdir. Para kazanmak için bulduklari her hayvani akraba çiftlesmeleri (inbreed) dahil olmak üzere çiftlestirirler. Hayvan barinaklari; Çok dikkatli bir arastirmayla hayvan barinaklarina terk edilmis iyi bir köpek bulabilirsiniz. Bu arastirmayi yaparken köpegin neden barinaga terk edildigi, hangi cinslerin çiftlesmesinden dogdugu, bu köpekle ilerde yasayabileceginiz sorunlara müdahale edebilecek bir yetkili olup olmadigin dikkat etmelisiniz. Üretici; Saf irk yetistirmek konusunda belirli etik ve bilimsel standartlar çerçevesinde köpekleri seçen ve çiftlestirenler üretici olarak adlandirilabilirler. Yavruyu satin alirken göz önüne alinmasi gereken birçok kriteri tam olarak karsilamakla yükümlü olan üreticiler, satis fiyatlarini belirlerken köpegin yetistirme, egitim, saglik testleri, asilar ek besinler ve vitaminler gibi pek çok kalemi göz önünde bulundururlar. Üreticiden alacaginiz bir yavruda, kalitsal hastaliklara ve davranis problemlerine karsi daha az risk alirsiniz ayrica bilinçli çiftlestirildiginden emin oldugunuz yavrunun irk standartlarina uygunlugundan emin olursunuz. Ayni zamanda üreticiler ürettikleri yavrularin sorumlulugunu tasirlar. Iyi üreticiler temel yavru hastaliklarina karsi saglik garantisi verirler. sayfa başı |
Site Tasarımı 
tarafından gercekleştirilmiştir.
